Zijn paddo’s legaal? En hoe zit het met magic truffels?

Laatst bijgewerkt: 4 maart 2025

Een van de meest gestelde vragen van mensen die geïnteresseerd zijn in paddo's en magic truffles, is hoe het nou precies zit met de legaliteit ervan. Begrijpelijk, want in de meeste landen ter wereld geldt een verbod op deze producten, maar wetgeving is niet altijd consistent en kent uitzonderingen. Hieronder lees je alles over de legaliteit van paddo's en magic truffels in Nederland.

Mocht je twijfelen bij de koop van producten in onze smartshop? Alle producten die Dutch-Smart.nl verkoopt zijn volledig legaal en kun je vrij kopen én gebruiken.

In het kort: wat mag en wat mag niet?

Voor wie snel antwoord wil, hieronder de stand van zaken in Nederland:

• Psilocybine-bevattende paddenstoelen (paddo's) mogen in Nederland niet worden verkocht — niet vers, niet gedroogd
• Psilocybine-bevattende sclerotia (magic truffels) mogen wél in Nederland worden verkocht
• Paddo-growkits zijn in Nederland toegestaan — je mag dus zelf paddo's kweken voor eigen gebruik
• Het doorverkopen van zelfgekweekte paddo's is niet toegestaan

Het internationale kader: het VN-verdrag van 1971

Paddo's zijn in de meeste landen ter wereld verboden op basis van het Verdrag inzake Psychotrope Stoffen, een internationaal verdrag dat in 1971 door de Verenigde Naties werd opgesteld om de productie, distributie en consumptie van psilocybine en andere psychedelica te reguleren. Meer dan 183 landen hebben het verdrag ondertekend.^¹ Tegelijkertijd bepalen de lidstaten zelf hoe ze dit verdrag omzetten in nationale wetgeving, wat verklaart waarom er per land grote verschillen zijn.

Psilocybine en psilocine — de twee voornaamste werkzame stoffen in paddo's en truffels — staan op Schedule I van het VN-verdrag, de categorie voor stoffen met hoog misbruikpotentieel en geen erkend medisch gebruik.^¹ De meeste landen vertalen dit direct naar nationale verboden. Nederland deed dat aanvankelijk anders.

Paddo's in Nederland: van gedoogd naar verboden

Hoewel paddo's al duizenden jaren worden gebruikt, werden ze in Nederland pas in de jaren negentig echt populair. In 1993 opende de eerste Nederlandse smartshop, wat het begin markeerde van de legale verkoop van paddo's. Dat klinkt merkwaardig, want psilocybine staat al veel langer op lijst I van de Opiumwet. De verklaring zit in een juridische redenering die teruggaat op een uitspraak van de Hoge Raad over khat.

De Hoge Raad had eerder bepaald dat verse kathbladeren — ondanks het feit dat ze cathinon bevatten, een stof die wél op de Opiumwet staat — vrij verkocht mochten worden.^² De redenering: de Opiumwet verbiedt de stof, niet de plant die de stof bevat. Dezelfde logica werd toegepast op verse paddenstoelen. Gedroogde paddo's vielen wél onder de wet, verse paddo's niet. Zo werden jarenlang verse paddo's legaal verkocht in Nederlandse smartshops.

1 december 2008: het verbod op paddo's

In 2006 en 2007 deden zich een aantal ernstige incidenten voor waarbij toeristen betrokken waren die paddo's hadden gebruikt. De meest bekende zaak betrof een meisje dat in 2007 in Amsterdam uit een raam viel na het gebruik van paddo's. Deze incidenten leidden tot politieke druk om de verkoop te beëindigen.

Per 1 december 2008 verbood toenmalig minister Ab Klink van Volksgezondheid de verkoop van alle paddenstoelen met een hallucinogene werking, zowel vers als gedroogd.^³ Sindsdien staan psilocybine-houdende paddenstoelen op lijst II van de Opiumwet. De werkzame stoffen psilocybine en psilocine staan op lijst I — dezelfde lijst als heroïne en cocaïne.^⁴ De wetenschappelijke discussie over het therapeutisch potentieel van psilocybine staat inmiddels een stuk genuanceerder.

Magic truffels: waarom zijn die wél legaal?

Toen het verbod op paddo's in 2008 werd ingevoerd, sprak de wet expliciet over "paddenstoelen met een hallucinogene werking". Magic truffels zijn botanisch gezien geen paddenstoelen, maar sclerotia: ondergrondse reserveopslagorganen die de schimmel vormt als reactie op omgevingsstress. Omdat ze niet onder de definitie "paddenstoel" vallen, waren ze niet inbegrepen in het verbod van 2008.

Dit terwijl magic truffels dezelfde werkzame stoffen bevatten als paddo's — psilocybine en psilocine — en de effecten sterk vergelijkbaar zijn. De juridische situatie is daarmee een formele anomalie: de stof is verboden (lijst I), de paddenstoel is verboden (lijst II), maar de sclerotia met dezelfde stof zijn legaal te koop. Lees meer over de botanische en ervaringsmatige verschillen in onze blog over het verschil tussen paddo's en magic truffels.

De verkoop van magic truffels via Nederlandse smartshops is sindsdien gereguleerd: producten worden verkocht als "verse sclerotia", niet worden gedroogd aangeboden (dat zou opnieuw een grijs gebied creëren) en zijn uitsluitend voor personen van 18 jaar en ouder.

Paddo growkits: legaal kweken voor eigen gebruik

Het verbod van 2008 richt zich op de verkoop en het bezit van psilocybine-houdende paddenstoelen. Kweeksets — ook wel growkits — bevatten geen voltooide paddenstoelen maar doorgroeid mycelium waaruit paddenstoelen kunnen groeien. De wet verbiedt de paddenstoel, niet de kweekset. Dat maakt het kopen, bezitten en gebruiken van paddo growkits in Nederland volkomen legaal.

Zodra de growkit paddenstoelen heeft geproduceerd, bevinden die zich in een juridisch grijs gebied. Strikt genomen zijn de gekweekte paddenstoelen bij voltooiing psilocybine-houdende paddenstoelen en daarmee lijst II-middelen. In de praktijk wordt eigen kweek voor persoonlijk gebruik gedoogd, maar het doorverkopen van zelfgekweekte paddo's is expliciet niet toegestaan.

Het assortiment van Dutch-Smart omvat growkits van verschillende merken en soorten, waaronder de 100% mycelium FreshMushrooms kits, de XL growkits en kits van Funglandia. Alle benodigde kweekbenodigdheden zijn eveneens verkrijgbaar.

Psilocybine en wetenschap: een veranderend landschap

De juridische situatie rond psilocybine staat in schril contrast met de wetenschappelijke ontwikkelingen van de afgelopen tien jaar. Universiteiten zoals Johns Hopkins, Imperial College London en de Universiteit van Amsterdam voeren klinisch onderzoek uit naar psilocybine als behandeling voor therapieresistente depressie, angststoornissen en verslavingen.^⁵ In 2018 en 2019 kende de FDA psilocybine de "Breakthrough Therapy"-status toe voor therapieresistente depressie respectievelijk majeure depressie, wat de klinische ontwikkeling versnelt.^⁶

In Nederland werkt stichting OPEN Foundation aan de ontwikkeling van psilocybine-ondersteunde therapie en onderhoudt contacten met het ministerie van VWS voor klinisch onderzoek onder ontheffing.^⁷ De juridische classificatie op lijst I staat vrij onderzoek formeel in de weg, maar via een ontheffingstraject kan onderzoek toch plaatsvinden.

Het is niet ondenkbaar dat de wetgeving rond psilocybine in Nederland de komende jaren verandert, maar op dit moment geldt het verbod op paddo's onverminderd.

Legaliteit in andere landen: een kort overzicht

Voor wie reist of gewoon nieuwsgierig is naar de situatie buiten Nederland:

• Nederland: Magic truffels legaal, paddo's en gedroogde psilocybine-paddenstoelen verboden ^⁴
• Jamaica: Psilocybine is niet gereguleerd — paddo's zijn legaal te kopen en te gebruiken
• Portugal: Alle drugs zijn gedecriminaliseerd voor persoonlijk gebruik via de wet van 2001 (niet legaal, maar niet strafrechtelijk vervolgd) ^⁸
• Oostenrijk: Kweeksets zijn legaal, het gebruik van verse paddo's valt in een grijs gebied
• VS: Federaal verboden (Schedule I), maar Oregon (Measure 109, 2020) en Colorado (Proposition 122, 2022) hebben psilocybine gelegaliseerd voor therapeutisch gebruik ^⁹
• België, Duitsland, Frankrijk, VK: Verboden, ook voor kweeksets in sommige gevallen

Controleer altijd de actuele wetgeving van het land waar je verblijft. De situatie verandert snel, en informatie in dit artikel geldt per de aangegeven datum.

Veelgestelde vragen over de legaliteit van paddo's en truffels

Mag ik magic truffels meenemen naar het buitenland?

Nee. Ook al zijn magic truffels in Nederland legaal, het meenemen over de grens is in vrijwel alle landen strafbaar. Psilocybine valt onder het VN-verdrag van 1971, en grensoverschrijdend transport van psilocybine-houdende producten is internationaal illegaal. Koop en gebruik je truffels uitsluitend in Nederland.

Is het bezit van paddo's strafbaar?

Ja. Psilocybine-houdende paddenstoelen staan op lijst II van de Opiumwet. Bezit is strafbaar, ook voor kleine hoeveelheden voor eigen gebruik. De werkzame stoffen psilocybine en psilocine staan op lijst I. Bij aanhouding met paddo's riskeer je een boete of strafrechtelijke vervolging, afhankelijk van de hoeveelheid en omstandigheden.

Wat is het verschil tussen gedogen en legaal?

Gedogen betekent dat een overtreding technisch gezien verboden is, maar dat de autoriteiten er niet actief op handhaven. Legaal betekent dat iets bij wet is toegestaan. Magic truffels zijn legaal: er is geen wettelijk verbod op. Eigen kweek van paddo's voor persoonlijk gebruik bevindt zich in een grijs gebied dat in de praktijk wordt gedoogd, maar juridisch niet is vrijgesteld.

Mag ik als minderjarige magic truffels kopen?

Nee. Magic truffels zijn uitsluitend voor personen van 18 jaar en ouder. Dutch-Smart verkoopt geen psychoactieve producten aan minderjarigen.

Over de auteur

 

Redacteur

Derek Vince

Derek schrijft voor Dutch Smart over smartshop-producten, kweektechnieken en harm reduction. Hij combineert praktijkervaring met feitelijke, onderbouwde informatie, zonder hype of vage beloftes.

Bekijk alle artikelen →