Wierook is een van de oudste geuren die mensen bewust maken. Een stokje, een kegeltje of een korreltje hars op een kooltje, en binnen een paar minuten ruikt je kamer naar sandelhout, salie of nag champa. Maar welke vorm kies je, welke houder heb je nodig en hoe brand je wierook zonder je huis vol rook te zetten? In deze gids lees je de verschillen tussen de soorten, hoe je ze stap voor stap brandt en waar je op moet letten.
Wat is wierook?
Het woord wierook heeft twee betekenissen. In de eerste plaats is het de geurige hars van de wierookboom (Boswellia), die onder meer in Oman, Jemen, Somalië en India groeit. Die hars, ook olibanum of frankincense genoemd, wordt al duizenden jaren gebrand in tempels en kerken. In het dagelijks gebruik is wierook de verzamelnaam geworden voor alles wat je brandt om de geur: stokjes, kegeltjes, harsen, houtjes en kruidenbundels.
De meeste wierookstokjes komen uit India. Ze bestaan uit een bamboestokje met een geurmassa van hout, hars, kruiden en vaak parfumolie. Indiase wierook heet ook agarbatti. Masala-wierook, zoals nag champa, is gemaakt van een dikke, droge pasta van natuurlijke ingrediënten.
Welke soort wierook kies je?
| Soort | Hoe het werkt | Brandtijd (richtlijn) | Rook | Wat heb je nodig |
|---|---|---|---|---|
| Stokjes met bamboe | Geurmassa rond een bamboestokje, je steekt de punt aan | 30 tot 60 minuten | Matig | Een houder of een schaal met zand |
| Stokjes zonder kern | Massief stokje van geurmassa, vaak Japans | 20 tot 40 minuten | Vaak minder | Een houder met een klein gaatje of zand |
| Kegeltjes | Compacte kegel, je steekt de punt aan | 15 tot 30 minuten | Veel, in korte tijd | Een vuurvast schaaltje |
| Backflow-kegeltjes | Kegel met een gat, de rook stroomt naar beneden | 10 tot 20 minuten | Veel, als een waterval | Een speciale backflow-brander |
| Hars | Korrels op een gloeiend kooltje | Zolang het kooltje gloeit | Veel | Een brander met zand en kooltjes |
| Hout en kruiden | Palo santo of een smudge stick laten smeulen | Kort, een paar minuten per keer | Matig tot veel | Een vuurvaste schaal |
Bij Dutch-Smart vind je onder meer de White Sage stokjes van Satya, Sandalwood van Satya, Nag Champa stokjes, Nag Champa kegeltjes en Frankincense van Aztec. Voor hars is er onder meer Copal Manila. Het hele aanbod staat in de categorie wierook.
Welke wierookhouder heb je nodig?
- Plankje of bootje: een langwerpige houder met een gaatje aan één kant. De as valt op het plankje. Handig voor stokjes met bamboe.
- Houder met figuur: zoals de Ganesh wierookhouder. Mooi, maar zet er altijd iets onder dat de as opvangt.
- Schaal met zand of rijst: de eenvoudigste en veiligste houder. Steek het stokje rechtop in het zand. Werkt ook voor kegeltjes.
- Brander met kooltjes: voor hars heb je een vuurvaste schaal met zand en kooltjes nodig, of een brander zoals de messing wierookbrander. Wil je ermee door de kamer lopen, dan is de wierookpan met handvat handig.
Wierookstokjes branden in 5 stappen
- Zet de houder op een vlakke, vuurvaste plek, uit de buurt van gordijnen, papier en de tocht.
- Houd de punt van het stokje in een vlam tot hij vlam vat.
- Laat hem een paar seconden branden en blaas de vlam dan uit. De punt moet rood gloeien en rook geven.
- Zet het stokje in de houder, schuin boven het plankje of rechtop in het zand.
- Laat het uitbranden, of doof het door de gloeiende punt in zand of in de as te drukken. Laat het nooit alleen.
Kegeltjes en hars
Een kegeltje steek je aan de punt aan, je blaast de vlam uit en zet het op een vuurvast schaaltje. Kegeltjes geven in korte tijd veel geur, dus één is meestal genoeg voor een kamer. Hars steek je niet zelf aan. Leg een kooltje op een laagje zand in een brander, steek het aan en wacht tot het grijs gloeit. Leg er dan een korreltje hars op, zo groot als een erwt. Hoe je hars en palo santo gebruikt bij smudgen, lees je in onze blog smudgen met witte salie.
Wierook en mirre: wat is het verschil?
Allebei zijn het harsen van bomen uit Noordoost-Afrika en het Arabisch Schiereiland. Wierook komt van de Boswellia-boom en ruikt fris, citrusachtig en harsig. Mirre komt van de Commiphora-boom en ruikt warmer, bitterder en wat aards. Ze worden vaak samen gebrand. Andere bekende harsen zijn copal, uit Midden-Amerika of, zoals Manila-copal, uit Zuidoost-Azië, en benzoë, met een zoete, vanilleachtige geur.
Veiligheid
- Ventileer altijd: brandende wierook geeft fijnstof en andere verbrandingsstoffen af, net als een kaars of een open haard. Zet een raam open en brand niet de hele dag.
- Nooit onbeheerd: laat een brandend stokje, kegeltje of kooltje nooit alleen, en brand geen wierook als je gaat slapen.
- Astma of gevoelige luchtwegen: gebruik weinig of geen wierook. Ook in een kleine, dichte ruimte is het geen goed idee.
- Kinderen en huisdieren: houd ze uit de rook en buiten bereik van de houder. Vogels zijn extra gevoelig voor rook.
- Brandveilig: gebruik een vuurvaste houder, zet hem niet onder een plank of naast gordijnen, en zet de rookmelder nooit uit.
- Kooltjes: worden erg heet en blijven lang gloeien. Gebruik een brander met zand, raak ze niet aan en brand ze alleen in een goed geventileerde ruimte, want gloeiende kool geeft ook koolmonoxide af.
Veelgemaakte fouten
- Met een vlam laten branden: wierook moet smeulen, niet branden. Blaas de vlam altijd uit.
- Geen opvangbakje: de as valt dan op je kast of vloer.
- Ramen dicht houden: de rook blijft hangen. Ventileer tijdens en na het branden.
- Hars direct aansteken: hars heeft een gloeiend kooltje nodig.
- Te veel tegelijk: één stokje of kegeltje is genoeg voor een kamer.
- Wierook open laten liggen: de geur vervliegt. Bewaar stokjes en kegeltjes in een gesloten doosje of zakje.
Veelgestelde vragen
Welke wierook is niet schadelijk?
Geen enkele rook is helemaal onschadelijk. Wierook van natuurlijke ingrediënten zonder synthetische parfum ruikt vaak zachter, maar geeft bij verbranding ook fijnstof. Brand daarom met mate, één stokje per keer, en ventileer goed.
Hoe lang brandt een wierookstokje?
Een gewoon stokje met bamboe brandt ongeveer 30 tot 60 minuten, afhankelijk van de lengte en dikte. Een kegeltje 15 tot 30 minuten.
Wat is nag champa?
Een klassieke Indiase wierookgeur met een zoete, bloemige en houtige basis. Hij wordt gemaakt als masala-wierook, met een droge pasta van natuurlijke ingrediënten.
Wat is een backflow-brander?
Een brander waarin de rook van een speciaal kegeltje met een gat naar beneden stroomt, zodat het lijkt op een waterval of mist. Daarvoor heb je backflow-kegeltjes nodig, gewone kegeltjes werken niet.
Wat is wierook in het Engels?
Incense. De hars van de wierookboom heet frankincense of olibanum.
Waar koop ik wierook?
Je vindt stokjes, kegeltjes, harsen en houders in de categorie wierook, en branders, kooltjes en smudge sticks bij smudging.
Bronnen: Wikipedia (NL), Wierook, Wikipedia (EN), Incense.