Lion's mane is een witte paddenstoel die eruitziet als een waterval van zachte stekels, of als de manen van een leeuw. In Nederland heet hij echte pruikzwam en groeit hij, zeldzaam, op oude beuken. In Azië is het al eeuwen een gewaardeerde eetpaddenstoel, in Europa vooral bekend als extract. In deze gids lees je hoe je lion's mane herkent, wat erin zit, welke vorm bij je past, hoe je verse lion's mane bakt en waar je op moet letten.
Wat is lion's mane?
Lion's mane (Hericium erinaceus) is een stekelzwam. Hij heeft geen hoed en geen plaatjes, maar bestaat helemaal uit dicht opeengepakte, ijspegelachtige stekels van 1 tot 4 centimeter lang. Het vruchtlichaam is wit, ongeveer bolvormig en 10 tot 25 centimeter groot. Naarmate hij ouder wordt, verkleuren de stekels naar geelbruin.
In de natuur groeit lion's mane op levende of verzwakte loofbomen, in Nederland bijna altijd op oude beuken en soms op eik. De zwam komt uit een wond in de stam, vaak waar ooit een tak is afgebroken, en zit regelmatig hoog in de boom. Je ziet hem vooral van september tot november. In Nederland is de echte pruikzwam vrij zeldzaam, met de meeste vindplaatsen op de Utrechtse Heuvelrug, de Veluwe en rond Nijmegen. Kom je hem tegen: maak een foto en laat hem staan.
Lion's mane of een andere stekelzwam?
Er zijn een paar witte zwammen met stekels die op lion's mane lijken:
| Echte pruikzwam (lion's mane) | Kammetjesstekelzwam | Gelobde pruikzwam | |
|---|---|---|---|
| Wetenschappelijke naam | Hericium erinaceus | Hericium coralloides | Creolophus cirrhatus |
| Vorm | Eén compacte bol van lange, hangende stekels | Een losse, vertakte tros, als koraal | Dakpansgewijze hoedjes |
| Stekels | 1 tot 4 centimeter, overal | In rijtjes langs de takjes | Alleen aan de onderkant van de hoedjes |
| Kleur | Wit, later geelbruin | Wit | Crème tot lichtbruin |
| Groeit op | Meestal levende, oude beuken | Dode beukenstammen | Dood loofhout |
Alle drie zijn zeldzaam in Nederland. Pluk ze niet: wil je lion's mane eten, koop hem dan vers bij een kweker of gebruik een extract.
Wat zit erin?
Lion's mane bevat bèta-glucanen, een soort polysachariden die in veel paddenstoelen voorkomen. Daarnaast zitten er twee groepen stoffen in die je vooral bij deze soort vindt: hericenonen, vooral in het vruchtlichaam, en erinacines, vooral in het mycelium, het schimmelweefsel waaruit de paddenstoel groeit. Het meeste onderzoek is gedaan in het laboratorium en bij proefdieren, nog weinig bij mensen. Voor lion's mane zijn in de EU geen gezondheidsclaims goedgekeurd, dus wij beloven er ook geen effecten van.
Wil je weten waarom het uitmaakt of een product uit het vruchtlichaam of het mycelium komt, lees dan onze blog over lion's mane druppels of capsules en het verschil met het vruchtlichaam.
Welke vorm kies je?
| Vorm | Wat is het | Gebruik | Geschikt voor |
|---|---|---|---|
| Lion's mane extract capsules | 120 capsules van 400 mg extract uit 100% vruchtlichaam, gestandaardiseerd op 30% polysachariden | Volgens de verpakking | Wie het eenvoudig wil houden |
| Lion's mane extract 30 ml | Vloeibaar extract | 2 keer per dag 5 druppels | Wie druppels in een drankje wil |
| Verse lion's mane | De hele paddenstoel, van een kweker | Bakken, als vlees- of visvervanger | Wie hem wil proeven |
Meer paddenstoelen vind je in de categorie medicinale paddenstoelen. Over andere soorten lees je meer in onze blogs over vijf bekende paddenstoelen en chaga.
Verse lion's mane bakken in 5 stappen
Verse lion's mane heeft een stevige, draderige structuur en een milde smaak die vaak met krab of kreeft wordt vergeleken. Zo bak je hem:
- Borstel de paddenstoel schoon. Spoel hem niet af, hij zuigt zich vol water.
- Snijd of scheur hem in plakken van ongeveer een centimeter dik.
- Leg de plakken in een droge, hete pan zonder olie en druk ze aan met een spatel. Zo komt het vocht eruit.
- Voeg pas daarna een klontje boter of een scheut olie toe en bak de plakken aan beide kanten goudbruin, in totaal zo'n 8 tot 10 minuten.
- Breng op smaak met zout, peper, knoflook en een kneepje citroen.
Lekker met
Lion's mane past bij pasta, risotto, roerbakgerechten en op brood. Een paar druppels extract kun je in thee, koffie of een smoothie doen. Vermijd koolzuurhoudende dranken, dat raadt de fabrikant aan.
Lion's mane zelf kweken
Lion's mane is een van de makkelijkere paddenstoelen om thuis te kweken. Je gebruikt daarvoor een kant-en-klaar kweekblok op hardhoutzaagsel.
- Zet het kweekblok op een lichte plek uit de directe zon, bij een gewone kamertemperatuur.
- Maak een kruisje of gaatje in de folie, zoals op de verpakking staat aangegeven.
- Houd de lucht rond de opening vochtig door een paar keer per dag te sprayen met water. Spray niet direct op de jonge paddenstoel.
- Na een paar weken verschijnt een witte knol met korte stekels.
- Oogst als de stekels ongeveer een halve tot een centimeter lang zijn en nog helemaal wit. Draai of snijd de paddenstoel los bij de basis.
Veiligheid
- Allergie: ben je allergisch voor paddenstoelen of schimmels, gebruik dan geen lion's mane. Krijg je jeuk, uitslag of benauwdheid, stop dan direct.
- Zwanger of borstvoeding: gebruik geen extracten of capsules, de veiligheid is niet vastgesteld.
- Medicijnen: gebruik je bloedverdunners, medicijnen voor diabetes of andere medicijnen, overleg dan eerst met je arts of apotheker.
- Houd je aan de dosering op de verpakking van extracten en capsules.
- Niet zelf plukken: wilde stekelzwammen zijn zeldzaam en lastig te determineren.
Veelgemaakte fouten
- Verse lion's mane afspoelen: hij wordt dan sponzig. Borstel hem schoon.
- Meteen in de olie bakken: dan stooft hij in zijn eigen vocht. Eerst droog aanbakken.
- Te laat oogsten: lange, gele stekels betekenen een taaiere, zuurdere paddenstoel.
- Kweekblok in de volle zon: dan droogt het uit. Kies een lichte plek zonder direct zonlicht.
- Niet letten op de bron: kijk of een product uit vruchtlichaam of mycelium komt en of het gestandaardiseerd is.
- Een wilde pruikzwam plukken: laat hem staan, hij is zeldzaam.
Veelgestelde vragen
Wat is lion's mane in het Nederlands?
Echte pruikzwam. In het Engels heet hij ook wel bearded tooth of bearded hedgehog.
Waar is lion's mane goed voor?
Lion's mane wordt al eeuwen gegeten en in Aziatische tradities gebruikt. Er is onderzoek naar gedaan, maar vooral in het laboratorium en bij proefdieren. Voor lion's mane zijn in de EU geen gezondheidsclaims goedgekeurd.
Hoe smaakt lion's mane?
Mild, licht zoet en wat naar zeevruchten. Gebakken doet de structuur denken aan krab of kreeft.
Kun je lion's mane in Nederland vinden?
Ja, maar hij is vrij zeldzaam en groeit vooral op oude beuken op de Utrechtse Heuvelrug, de Veluwe en rond Nijmegen, van september tot november. Pluk hem niet.
Wat is het verschil tussen capsules en druppels?
Capsules zijn droog extract in een vaste dosis, druppels zijn een vloeibaar extract dat je door een drankje doet. Lees meer in onze blog over het verschil tussen lion's mane druppels en capsules.
Waar koop ik lion's mane?
Je vindt de lion's mane extract capsules en het lion's mane extract van 30 ml bij de medicinale paddenstoelen.
Bronnen: Naturalis, Echte pruikzwam, Wikipedia (EN), Hericium erinaceus.